CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, iş sağlığı ve güvenliği konularındaki uygulamaları Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşıdı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a yanıtlaması için soru önergesi sunan Türeli, 13 yıl içinde iş cinayetlerinin önlenemediğini vurgulayarak, 8 önemli soru yöneltti.
Türeli, Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği sorununu yalnızca teknik bir eksiklik olarak değerlendirmeyerek, bunun aynı zamanda her yıl binlerce işçinin yaşamını yitirdiği ciddi bir toplumsal problem olduğuna dikkat çekti. 30 Haziran 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası’nın, geçen 13 yıl zarfında iş kazalarını azaltmakta etkisiz kaldığını ve ölümlerin artarak devam ettiğini ifade etti. Türeli, kamuoyunda “iş cinayetleri” olarak bilinen tabloyun, yasal düzenlemelerin pratikte karşılık bulmadığını gösterdiğini belirtti.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin verilerine göre, 2013-2026 Nisan dönemi arasında 25 bin 49 işçi iş cinayetleri sonucu hayatını kaybetti. Türeli, bu verilerin 6331 sayılı yasanın iş cinayetlerini azaltmadaki yetersizliğini ortaya koyduğunu savundu.
Türeli, iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerinin işverenlerden doğrudan ücret aldıkları için bağımsız denetim yapamadığını ifade etti. Özel şirketler aracılığıyla gerçekleştirilen işyeri odaklı denetim modelinin çıkar çatışmalarına yol açtığını belirterek, bu sistemin yeniden yapılandırılması gerektiğini belirtti.
Türeli, Bakan Işıkhan’dan şu sorulara yanıt istedi:
1. Ülkede yüksek ölümlü iş kazalarının temel nedenleri nelerdir?
2. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası bugüne kadar işçi sağlığına somut katkı sağladı mı?
3. İş güvenliği uzmanlarının işverenle ücret ilişkisi içinde olduğu mevcut sistemin işlemediği tespitine katılıyor musunuz?
4. Kamu kurumlarının iş sağlığı ve güvenliği sistemine dahil edilmesinin sürekli ertelenmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?
5. Türkiye’nin iş sağlığı ve güvenliği sisteminin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği görüşüne katılıyor musunuz?
6. İnşaat, tarım ve madencilik gibi yüksek riskli sektörlere özel düzenlemeler hazırlama planınız var mı?
7. Giderleri kamu tarafından karşılanan özerk bir denetim otoritesi kurulmasına nasıl bakıyorsunuz?
8. İş kazalarının azaltılması için somut politika ve kurumsal adımlar ne zaman hayata geçirilecek?
Türeli, iş sağlığı ve güvenliği alanında bağımsız bir denetim sistemine geçilmesi ve iş güvenliği profesyonellerinin ücretlerinin kamu tarafından finanse edilen bir havuzdan karşılanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, yaşam hakkını merkezine alan ve uluslararası standartlara uygun yeni bir sistem kurulmasını talep etti.
