“`html
İran, artan yaşam maliyetleri ve derinleşen ekonomik krizle boğuşurken, 28 Aralık Pazar günü Tahran Kapalı Çarşı’sında başlayan protestolar ülke genelinde yayıldı. Kısa süre içinde tüm eyaletlere ulaşan eylemler, “Aralık Protestoları” olarak adlandırılarak, son yılların en büyük toplumsal hareketlerinden biri haline geldi.
Protestoların ikinci haftası sona ererken, yaklaşık dört gündür süren internet kesintisi nedeniyle İran vatandaşlarının birbirleriyle ve dış dünya ile olan iletişimi büyük ölçüde kesilmiş durumda. Bu durum, bağımsız bilgi akışının sağlanmasını da olumsuz etkiliyor.
Acil Eylem Çağrısı
İran Bağımsız Sinemacılar Birliği (IIFMA), hükümet karşıtı gösterilere yapılan sert müdahaleler sonrasında uluslararası camiaya “acil eylem” talep etti.
Protesto gösterilerine yönelik güvenlik güçlerinin müdahalesinin binlerce insanın hayatını kaybetmesine neden olabileceğine dair endişeler artarken, IIFMA ayrıca pek çok sinema sanatçısının da bu süreçten olumsuz etkilendiğini vurguladı. Yapılan açıklamada, oyuncu Ahmad Abbassi ve yönetmen Javad Ganji‘nin 9 ve 10 Ocak tarihlerinde düzenlenen protestolar sırasında yaşamlarını yitirdiği kaydedildi.
IIFMA, İran’daki olayların bir “derin insani krize” yol açtığı uyarısında bulunarak, “İslam rejiminin düzenlediği orantısız müdahale eylemleri, son derece kaygı verici bir duruma geldi” açıklamasını yaptı. Ayrıca, “Gözlerimizin önünde, Tiananmen olaylarını andıran, ancak çok daha büyük bir trajedi şekilleniyor. İran halkının yardım çağrısına duyarsız kalmamak ve daha fazla kan dökülmesini önlemek hayati önem taşımaktadır. Harekete geçme zamanı geldi” mesajı verildi.
İranlı sinemacılar Jafar Panahi ve Mohammad Rasoulof, protestoların yoğunlaştığı bu dönemde uygulanan internet kesintilerine sert tepki gösterdi. İki yönetmen, sosyal medya üzerinden yaptıkları ortak açıklamada, iletişim kanallarının kapatılmasının protestoculara yönelik şiddeti örtbas etmeyi amaçladığını vurguladılar.
Altın Palmiye ödüllü yönetmen Jafar Panahi, İran yönetimi tarafından geçtiğimiz ay “propaganda faaliyetleri” suçlamasıyla bir yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Mohammad Rasoulof ise hakkında verilen hapis cezasına itiraz süreci devam ederken, 2024 yılında İran’dan ayrılarak Avrupa’da sürgünde yaşamaya başladı.
Yapılan ortak açıklamada, “Son günlerde milyonlarca İran vatandaşının sokaklara çıkarak İslam Cumhuriyeti’ne karşı gösteri düzenlemesinin ardından, hükümet, baskının en bariz yollarına tekrar başvurdu” ifadeleri yer aldı.
İran Halkı Savunmasız Duruma Düşürülüyor
Yönetmenler, İran hükümetinin bir yandan internet, cep telefonları ve sabit hatları devre dışı bırakarak iletişimi kestiğini, diğer yandan dış dünya ile bağlantıları kapattığını vurguladı. Açıklamada, “Bu tür önlemlerin amacı, protestolar sırasında uygulanan şiddeti gizlemektir,” denildi.
Panahi ve Rasoulof, İran halkının bir koruma mekanizmasından mahrum bırakıldığını belirterek uluslararası topluma, insan hakları kuruluşlarına ve medya mensuplarına çağrıda bulundu. Açıklamada, İran’daki olayların izlenebilmesi için iletişim araçlarına erişimin acil olarak sağlanması gerektiği ifade edildi.
Yaklaşık iki haftadır devam eden protestolar ve artan şiddet iddiaları, İran diasporasında birçok sanatçının sesini yükseltmesine yol açtı. #IranianRevolution ve #IranianRevolution2026 hashtag’leriyle sosyal medyada yayılan paylaşımlar, İran’daki protestoların dünya genelinde yankı bulduğunu gösteriyor.
Uluslararası Topluma ve Medyaya Çağrı
İran doğumlu, İngiltere’de yaşayan sanatçı Soheila Sokhanvari, sosyal medya üzerinden paylaştığı mesajında “Silahsız ve masum insanlar İran’da cezasız bir şekilde şiddete maruz kalıyor. Bu durum bir protesto değil, bir devrim. Lütfen onların sesi olun” ifadelerine yer verdi. Sokhanvari, internet kesintisine rağmen uluslararası medyanın haber yapmasının İran halkına yalnız olmadıklarını hissettireceğini dile getirdi.
Oyuncu Golshifteh Farahani, Instagram’da İran halkının direnişini selamlayarak, “İran yeniden alevler içinde. Kalbim İran halkıyla birlikte atıyor” şeklinde bir paylaşımla destek verdi. Farahani, ülkeden zorunlu olarak ayrılmak durumunda kalan sanatçılardan biri.
İran kökenli İngiliz komedyen Omid Djalili, The News Agents programında yaptığı açıklamada, İran halkının sesini duyurmak için çaba gösterdiğini dile getirdi. Djalili, protestoların seyrine yönelik olarak “Artık #IranProtest2026 etiketi yerini #IranRevolution2026’ya bıraktı” şeklinde konuştu.
“`
