Danimarka Kraliçesi II. Margrethe neden tahttan çekildi

Danimarka Kraliçesi II. Margrethe’nin Pazar günü tahttan çekilmesi, yaklaşık 900 yıldır ilk kez bir Danimarka hükümdarının gönüllü olarak istifa etmesi olacak.

Şu anda Avrupa’nın en uzun süre tahtta kalan hükümdarı olan Margrethe’nin tahttan çekilmesiyle ilgili bilmeniz gereken beş şey:

83 yaşındaki Margrethe istifa edeceğini duyurmadan önce, kraliyet gözlemcilerinin çoğu, Danimarka’daki gelenek gibi onun günlerini tahtta geçireceğini varsayıyordu. Margrethe, büyük ölçüde törensel konumundan emekli olmak istediğine dair hiçbir işaret göstermemişti. Yakın zamana kadar kraliçe olmayı ömür boyu sürecek bir iş olarak gördüğünde ısrar etti.

Görünüşe göre sağlık sorunları kraliçeyi yeniden düşünmeye yöneltti. Margrethe geçen Şubat ayında büyük bir sırt ameliyatı geçirdi ve Nisan ayına kadar işe dönmedi. Konuşmasında, ameliyatın “gelecek hakkında düşüncelere” yol açtığını ve tahtın sorumluluklarının ne zaman devredileceğini söyleyerek “Şimdi doğru zaman olduğuna karar verdim” dedi.

Açıklamanın hemen öncesine kadar başbakan bile kraliçenin niyetinden habersizdi.

HÜKÜMET’İN DANİMARKA’DAKİ ROLÜ NEDİR?

Danimarka monarşisinin kökeni 10. yüzyıl Viking kralı Yaşlı Gorm’a kadar uzanıyor. Bir zamanlar hükümdarın yetkileri mutlaktı, ancak bugün kraliyet ailesinin görevleri büyük ölçüde törenseldir ve anayasa tarafından tanımlanır. Hükümdar, Danimarka’nın devlet başkanı ve ulusun sembolüdür, ancak siyasi karar verme yetkisi Kabine ve Parlamento’ya aittir.

Kraliçe Margrethe ve monarşi Danimarka’da oldukça popülerdir. Yakın zamanda yapılan bir anket Danimarkalıların %70’inin bunu desteklediğini gösterdi.

Margrethe istifa ettikten sonra kraliçe ünvanını koruyacak.

KRALİÇE MARGRETHE’NİN TAHRİŞİ NASIL OLUYOR?

1146’daki Kral Erik III Lam’dan bu yana hiçbir Danimarka hükümdarı tahttan gönüllü olarak vazgeçmemiş olsa da, Danimarka Veraset Kanunu, hükümdar öldüğünde tahttan çekilme durumunda da aynı hükümlerin geçerli olduğunu belirtmektedir.

Kraliçe tahttan feragatını 14 Ocak’ta eyalet konseyinde resmi olarak imzalayacak ve Danimarka Kabinesi ile Kopenhag’da Kraliyet Kabul Odaları ve Kraliyet Ahırlarının yanı sıra Danimarka Parlamentosu ve başbakanın binasına ev sahipliği yapan geniş bir kompleks olan Christiansborg Sarayı’nda bir toplantı yapacak. Ofis ve Yüksek Mahkeme.

Bu toplantıda 55 yaşındaki oğlu Kral Frederik X olacak. Avustralya doğumlu eşi Mary (51) Danimarka kraliçesi olacak ve en büyük oğulları Christian (18) da veliaht prens unvanını devralacak. Başbakan Mette Frederiksen, Christiansborg Sarayı’nın balkonunda yeni kralı millete ilan edecek.

Birleşik Krallık’tan farklı olarak Danimarka’da taç giyme töreni yapılmamaktadır. Kopenhag’ın Tivoli Bahçeleri eğlence parkı, yeni kral ve kraliçeyi parkın 180 yıllık tarihindeki en büyük havai fişek gösterisiyle kutlayacağını açıkladı.

MARGRETHE BİR ÖRNEK Mİ OLUŞTURUYOR?

Avrupa tarihinde çok az kraliyet mensubu gönüllü olarak tahttan vazgeçti ancak işler değişmeye başladı.

Hollanda’da artık yaşlı hükümdarların tacı genç kuşaklara devretmesi bir norm haline geldi: Kraliçe Beatrix, annesi Kraliçe Juliana ve büyükannesi Kraliçe Wilhelmina’nın izinden giderek 2013 yılında tahttan çekildi. Beatrix’ten kısa bir süre sonra Belçika Kralı II. Albert ve İspanya Kralı Juan Carlos I emekli oldular ve yerlerine en büyük oğulları geçti.

Ancak Margrethe’nin açıklamasına kadar İskandinavya’daki mevkidaşlarının da aynı yolu izleyeceğine dair bir işaret yoktu. Son aylarda birçok kez hastaneye kaldırılan Norveç’in 86 yaşındaki Kralı Harald V, oğlu Veliaht Prens Haakon lehine tahttan çekilmeyi düşündüğünü belirtmedi. Geçen yıl tahtta 50. yılını kutlayan 77 yaşındaki İsveç Kralı Carl XVI Gustaf da yok.

Ancak Margrethe’nin beklenmedik hareketi her şeyin mümkün olduğunu gösteriyor.

MARGRETHE’NİN MİRASI NEDİR?

Kraliçe Margrethe, babası Kral Frederik IX’un akciğer enfeksiyonundan kaynaklanan komplikasyonlar nedeniyle ölmesinden yalnızca birkaç saat sonra, 14 Ocak 1972’de Danimarka tahtına çıktığında 31 yaşındaydı. Art arda sigara içen kraliçe, zekası ve gerçekçi tavırlarıyla kendisini Danimarkalılara hızla sevdirdi.

Ülkeyi dolaştı ve Danimarka’nın yarı özerk bölgeleri olan Grönland ve Faroe Adaları’na sık sık ziyaretlerde bulundu. Yetenekli bir sanatçı, bale kostümleri, kilise kıyafetleri ve yemek takımları çizdi ve tasarladı. Hatta JRR Tolkien’in “Yüzüklerin Efendisi” kitabının sınırlı sayıda basımı için illüstrasyonlar bile yaptı.

Kraliçe’nin 31 Aralık’ta televizyonda yayınlanan konuşmasını dinlemek yılbaşı ritüellerinin bir parçası haline geldi. Sık sık Danimarkalıları birbirlerine saygılı davranmaya teşvik ediyordu. Frederiksen’in ifadesiyle kraliçe, “halk ve ulus olarak biz kimiz” ifadesini kullandı.

Margrethe’nin Fransa doğumlu kocası Prens Henrik 2018’de öldü. Çiftin Frederik ve Prens Joachim adında iki çocuğu ve sekiz torunu vardı.

Margrethe’nin hükümdarlığı büyük ölçüde skandallardan uzak olsa da, 2022’de Joachim’in dört çocuğunun kraliyet unvanlarını elinden alması aile içinde kargaşaya yol açtı. Kararı diğer Avrupa kraliyet aileleriyle uyumlu ve zamana uygundu. Joachim üzgün olduğunu söyledi. Margrethe daha sonra özür diledi ancak kararının arkasında durdu.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir