Uganda’nın Queen Elizabeth Ulusal Parkı’nda bulunan ve ismiyle bile ürperti yaratan Piton Mağarası, yalnızca karanlık dehlizleri ile değil, içinde barındırdığı tehlikeli virüslerle de dikkat çekiyor. Mağara, binlerce Mısır meyve yarasasının taşıdığı Marburg virüsü nedeniyle potansiyel bir sağlık tehdidi oluşturuyor. Ebola’nın akrabası olan bu virüs, mağaranın nemli atmosferinde yayılmak için uygun anı bekliyor.
Volcanoes Safaris Partnership Trust tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, Piton Mağarası’nın ekosisteminin düşündüğümüzden daha karmaşık bir “türler arası geçiş” noktası olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmacılar, mağaranın girişine yerleştirdikleri foto kapanlarla 368 gece boyunca bölgedeki hareketliliği gözlemlediler. Sonuçlar, biyolojik güvenlik açısından ciddi endişeler doğuruyor. Kaydedilen görüntülerde, leopar, babun, çeşitli maymun türleri ve dev kartallar gibi en az 14 farklı türün mağarayı aktif olarak kullandığı belirlendi. Toplamda 300’den fazla yaban hayat etkileşimi kaydedilirken, virüsün yayılma yolları da netlik kazandı.
Mağaranın gerçek sakinleri olan yarasalar, Marburg virüsünü taşımalarına rağmen hastalık belirtisi göstermiyor. Bu durum, onları “mükemmel birer virüs deposu” haline getiriyor. Ayrıca, kameralar aracılığıyla kaydedilen bir leoparın, 43 kez mağaraya girip avladığı yarasalarla çıkışı dikkat çekici. Akbabalar ve kartallar da enfekte olmuş yarasaları tüketerek bu virüsün doğada yayılmasına katkıda bulunuyor.
Tehlikenin boyutu sadece hayvanlarla sınırlı değil. Ziyaretçilere, mağara ağzından en az 30 metre uzaklaşmaları için kural koyulmuş olsa da, veriler bu kuralların ihlal edildiğini gösteriyor. Kameralar, turist grupları ve okul gezileri gibi 214 kişinin, mağaraya tehlikeli bir şekilde yaklaştığı 22 olayı kaydetti. Bu tür ihmalin geçmişte ağır sonuçları oldu; 2008 yılında mağarayı ziyaret eden 40 yaşındaki bir kadın, Marburg virüsü nedeniyle karaciğer yetmezliği ve ağır kanamalar sonucu hayatını kaybetti.
Current Biology dergisinde yayımlanan bu araştırma, benzer acı tecrübelerin tekrarlanmaması için yerel rehberlerin eğitilmesini ve koruyucu ekipman kullanımının zorunlu hale getirilmesini öneriyor.
